Stała i oficjalna obecność wyznawców mojżeszowych datowana jest na późny rok 1818. Od przybycia pierwszego Żyda do Monachium (Abraham de Municha w 1229) minęły wieki, a przez miasto przeszły fale przychylności oraz pogromów. Dziś obecność gminy żydowskiej w centrum miasta nikogo nie dziwi, czego mocnym akcentem jest Centrum Żydowskie na Jakobsplatz.

Oczywiście dojście nazistów do władzy jednym cięciem zmieniło całą egzystencję Starszych Braci. Życie w smutku i strachu przypieczętowało zburzenie synagogi w 1938 roku, a później deportacje i obozy. Po wojnie właśnie z tzw. DP (Displaced Person) zaczęła się gmina ortodoksyjnych oraz liberalnych Żydów odradzać.

Połączenie losów gminy jedynie z nazizmem to ich skrócenie. Co robił Albert Einstein w Monachium? Dlaczego tworzący w Monachium Thomas Mann bronił Żydów? Jaki jest związek FC Bayern i lokalnego browaru z tradycją żydowską? Kto to Kurt Eisner, Landauer, Heinrich Heine? I dlaczego Ben-Chorin do końca swych dni tęsknił za stolicą Bawarii? Wiele ciekawostek, radosnych i tragicznych historii spotka nas na szlaku żydowskim przez Monachium.

W mym sercu płynie Izara i Jordan, pisał Ben-Chorin, którego pokój z domu w Izraelu przeniesiony został oryginalnie do archiwum miejskiego w Monachium.

Zapraszam na spacer wyjątkowym szlakiem żydowskim po Monachium. Istnieje możliwość odwiedzenia  kirkutu w północnej części miasta.

Ohel Jakob